Artikel Handhaving

In 2017 hebben Burgemeester en wethouders het Handhavingbeleidsplan 2017-2020 vastgesteld. Hierbij hoort het uitvoeringsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2019. Ook is er het jaarverslag 2017 integrale handhaving opgesteld. In dit jaarverslag is aangegeven welke werkzaamheden er in 2017 zijn uitgevoerd.

Handhaving

Handhaving kan een bijdrage leveren aan het voorkomen van incidenten met grote maatschappelijke gevolgen. Handhaving staat dan ook regelmatig in de publieke belangstelling. Denk bijvoorbeeld bij de ingestorte trap aan de Utrechtse Oude Gracht, de Nieuwjaarsbrand in Volendam of de vuurwerkramp in Enschede. Handhaving speelt echter ook een rol bij zogenaamde kleine ergernissen, zoals hondenpoep op de stoep, vuilnis op straat en verkeerd geparkeerde auto's, zaken waarbij de burger direct betrokken is. Het maatschappelijk belang van handhaving is dus groot. Inwoners en ondernemers behoren zich aan de door het bestuur opgestelde regels te houden. Helaas is dit niet altijd het geval. Dit kan leiden tot serieuze veiligheidsrisico's zoals bij de eerder genoemde voorbeelden, maar ook tot grote ontevredenheid bij inwoners en ondernemers die zich wel aan de regels houden. Van de gemeente wordt verwacht dat zij controleert of de wetten en regels worden nageleefd.

Beginselplicht tot handhaving

Handhaving betekent keuzes maken, omdat nu eenmaal niet tegen iedere overtreding opgetreden kan worden.  Is een overtreding eenmaal bij de gemeente bekend, dan is de gemeente verplicht om hiertegen op te treden, hoe klein de overtreding ook is. Dit wordt ook wel de beginselplicht tot handhaving genoemd. Toch kan het voorkomen dat een overtreding wel bekend is, maar er niet tegen opgetreden wordt. De gemeente gedoogd dan de overtreding. Dit komt voor als er zicht is op legalisatie van de overtreding (er is bijvoorbeeld een vergunning aangevraagd) of omdat het belang om tegen een overtreding op te treden niet opweegt tegen het belang dat een overtreder heeft (bijvoorbeeld als het ongedaan maken van de overtreding onredelijk veel geld kost). De rechter heeft vastgesteld dat wanneer de gemeente een overtreding een lange(re) tijd heeft gedoogd, dit niet automatisch betekent dat de gemeente hier niet meer op mag handhaven.

Prioriteiten

Zoals gezegd kan niet tegen iedere overtreding worden opgetreden en moeten er keuzes gemaakt worden tegen welke overtredingen wel en tegen welke overtredingen niet wordt opgetreden. Door middel van een inschatting van de risico's die bepaalde overtredingen kunnen hebben, zijn prioriteiten toegekend aan de diverse overtredingen. Op basis daarvan is de mate van toezicht bepaald. De prioriteiten zijn ingedeeld in drie categorieën: hoge prioriteit, gemiddelde prioriteit en lage prioriteit.

  • Hoge prioriteit: overtredingen met een hoge prioriteit worden (pro)actief opgespoord. Het afhandelen van klachten over dit soort overtredingen krijgt voorrang op andere werkzaamheden.  Voorbeelden van overtredingen met een hoge prioriteit zijn drugsdumpingen, verkeerd omgaan met asbest en bouwwerken die constructief onveilig zijn.
  • Gemiddelde prioriteit: deze overtredingen worden zowel actief als passief (op basis van klachten) opgespoord. Ook houden we planmatig toezicht op/in een specifiek thema, doelgroep of gebied. Bijvoorbeeld controleren we regelmatig milieubedrijven om hinder naar de omgeving te voorkomen of te beperken.
  • Lage prioriteit: Deze overtredingen controleren we alleen als er klachten over komen. In sommige gevallen worden klachten gebundeld en wordt er planmatig toezicht ingepland om de klachten af te handelen. Als voorbeeld houden we bij waar regelmatig klachten komen over hondenpoep. We organiseren dan een actieweek, waarbij we alle locaties afgaan waar klachten over hondenpoep zijn en controleren alleen hierop.